app store kenh13.info TẢI ỨNG DỤNG KÊNH 13

Người Việt khôn vặt, ích kỷ, mê tín cốt để trục lợi

bởi Mèo Moon - Theo: news.zing.vn
28/01/2019 - 8:25 (GMT +7)

Các nhà trí thức đầu thế kỷ XX chỉ ra người Việt tuy thông minh, nhưng lại thiếu trí tuệ, nên đó chỉ là tinh ranh vặt.

Cuốn Người xưa cảnh tỉnh (Vương Trí Nhàn sưu tầm và biên soạn, Trần Văn Chánh tổng thuật và luận giải) trình bày một cách hệ thống thói hư tật xấu của người Việt trong con mắt các nhà trí thức nửa đầu thế kỷ XX. Được sự đồng ý của NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, Zing.vn trích đăng một phần nội dung sách.

Người Việt khôn vặt, ích kỷ

Về khuyết điểm này, Lương Đức Thiệp chỉ ra trong Việt Nam tiến hóa sử (1944): Về tính chất tinh thần thì người Việt Nam phần nhiều là thông minh, song những người có trí tuệ lỗi lạc thì xưa nay vẫn hiếm. Nhiều khi trí thông minh không có chỗ dùng thuận tiện thường lại biến ra não tinh vặt.

Nguoi Viet khon vat, ich ky, me tin cot de truc loi hinh anh 2

Cho đến nay, nhiều người vẫn cầu cúng với niềm tin sẽ thành công. Ảnh: Tiến Tuấn

 

Trí nhớ của người Việt Nam rất nẩy nở, đến não tưởng tượng thì hoàn toàn bị não thực tiễn làm tê liệt. Não thực tiễn này mở nguồn cho nhiều đức tính khác, cho nên người Việt Nam hiếu học không phải vì khát hiểu biết mà chỉ vì mong một địa vị ưu thắng trong xã hội. Học đối với người Việt không phải để thỏa mãn một khát khao trí tuệ, mà chính là để làm kế mưu sinh.

Học giả Nguyễn Văn Vĩnh cho rằng người tài nước ta không thiếu, nhưng toàn mải chuyện đâu đâu. Ông trình bày quan điểm đó trong bài Chỉnh đốn lại cách cai trị dân xã, Đông Dương Tạp Chí (1914): Người nước ta bao nhiêu kẻ có học thức, có khoa mục, có tài cán. Người thì ganh đua khoa bảng, kẻ thì luồn cúi cửa công hầu; người thì lo việc doanh sinh, kẻ thì chực tung hoành sơn thủy.

Có tài có trí không ai ngồi lo tới việc làng. Có tưởng đến chẳng qua là lúc về nhà quê muốn nhân cái thế mình mà ăn trên ngồi trốc, mà người dạ kẻ vâng, cho nó mát mặt mấy thím đàn bà vô tri vô giác mà thôi, chớ ít người biết lấy cái tài lực quyền thế mình ra mà chỉnh đốn việc dân xã.

Tính ích kỷ và khôn vặt được Nguyễn Đỗ Mục chỉ ra trên Đông Dương Tạp Chí (1914): Cái tật ích kỷ vốn là một thứ hay lây. Trông thấy những v­ườn hoa cây cảnh ở sân nhà trư­ờng hay ở nơi đền chùa, hoặc cạnh đư­ờng đi lối lại, đã không biết giữ gìn để làm một cái cảnh vư­ờn chung thì chớ, nhiều ng­ười lại còn dang tay bẻ tàn bẻ hại, để đem về nhà mà chơi thích chí lấy một mình. Cái chứng ích kỷ đã mọc ra, đến lúc lớn lên thành ra một ngư­ời đi đến đâu phá hủy đến đấy.

Cũng vì lẽ đó mà dân An Nam không mấy khi có được cảnh vui chung, ai có muốn chơi cảnh thì lại phải xây một vài cái bể cạn hay là bầy mư­ơi lăm cái chậu con để làm một khu vui riêng mà không chung chạ với ai cả. Dần dần nảy ra một cái tư­ tư­ởng đáng cư­ời, đáng khinh, đáng ghét, đáng sợ là hai chữ ích kỷ, mà một câu “ăn cỗ đi trư­ớc lội n­ước đi sau” đủ vẽ hết đ­ược ruột gan.

Mê tín dị đoan, cốt để trục lợi

Nguyễn Văn Vĩnh cho rằng người Việt tín ngưỡng lung tung, vớ được sách nào theo sách ấy.

Ông viết trong bài Hương Sơn hành trình, Đông Dương Tạp Chí (1914): Có kẻ sáng ngày ra vào phủ thờ bà cô, ông mãnh nào, chiều lại vào làm tôi con ông Trần Hưng Đạo là thần hay trị những tà ma, những ông hoàng bà chúa. Đến sáng hôm sau cũng người ấy có thể chay lòng thực dạ mà nghe giảng những lời đạo đức của ông Khổng, ông này không có dạy phải tin thờ ông thần ông thánh nào cả; hoặc là đi lễ Phật là một đạo trái hẳn với mọi ma thiêng thần dữ.

Nói rút lại, thì người An Nam ta tin bậy hình như theo lý tưởng này: Dẫu không có mà tin cũng chẳng hề chi, ngộ có mà không tin, có lẽ hại đến mình. Cho nên cứ tin liều đi.

Nguoi Viet khon vat, ich ky, me tin cot de truc loi hinh anh 1

Sách Người xưa cảnh tỉnh.

app store m.kenh13.infoTẢI ỨNG DỤNG KÊNH 13
Video hot